Chemia w liceum - materiały do nauki

Co warto wiedzieć o… wodzie?

Czym jest woda każdy wie, ale czy na pewno? Woda jest potrzebna, niezastąpiona i o tym wie z pewnością każdy. Bez wody nie byłoby możliwe życie na Ziemi, nie byłoby możliwie przeprowadzanie wielu reakcji chemicznych […]

Sacharoza

Sacharoza to związek organiczny, który należy do grupy węglowodanów i złożony jest z fruktozy oraz sacharozy. Jest ona podstawowym składnikiem cukru buraczanego i trzcinowego. Sacharoza to disacharyd, czyli cukier złożony z reszt monosacharydowych, które połączone […]

Związek chemiczny – czym jest?

Związkiem chemicznym określa się jednorodne połączenie dwóch lub więcej różnych od siebie pierwiastków chemicznych. Pierwiastki łączą się ze sobą poprzez tak zwane wiązanie. Proces, którego wynikiem jest tworzenie bądź też zrywanie wiązań chemicznych to reakcja […]

Katalizator – co to takiego?

Katalizator, mówiąc najogólniej, jest substancją chemiczną, którą dodaje się do układu w celu przyspieszenia szybkości reakcji chemicznej. Ma on za zadanie wywołać zmianę ścieżki kinetycznej wspomnianej reakcji chemicznej, na ścieżkę z niższą energią aktywacji. Wiele […]

Stopień utlenienia

Stopień utlenienia to pojęcie proste a jednocześnie często w chemii spotykane. Pozwala nam pośrednio na konstruowanie struktury przestrzennej cząsteczek (wiemy ile wiązań utworzy dany atom), możemy dzięki niemu stwierdzić czy substancja będzie miała własności utleniające […]

Dysocjacja

Dysocjacja elektrolityczna to rozpad substancji na jony pod wpływem wody. Dysocjacji ulegają kwasy, zasady i sole. Tlenki nie dysocjują w wodzie. Kwasy dysocjują na kationy wodoru (protony) i aniony reszty kwasowej. Zasady dysocjują na kation metalu […]

Roztwory buforowe

Bufory Mieszaniny buforowe to mieszaniny posiadające pewną ważną cechę – kiedy dodajemy do nich kwasu lub zasady, praktycznie nie zmieniają one swojego pH. Normalnie dodatek nawet niewielkiej ilości kwasu zmniejsza pH dość znacząco. W przypadku […]

Czym są liczby kwantowe?

Nazwa brzmi dość tajemniczo. Samo pojęcie też nie jest tak proste do zrozumienia. Na szczęście nie zamierzam Ci tłumaczyć podstaw chemii i fizyki kwantowej, która jest bardzo skomplikowana i po prostu pomijana w liceum. Na […]

Co to jest hybrydyzacja?

W czasie powstawania cząsteczek orbitale atomowe łączą się ze sobą tworząc orbitale molekularne – czyli zwyczajnie mówiąc: wiązania. Badanie tego procesu udowodniło, że orbitale powłoki walencyjnej mogą ulegać przemianom, które prowadzą do utworzenia nowych orbitali, […]

Nadtlenki i ponadtlenki

Nadtlenki  Są to związki pierwiastków z tlenem, w których tlen występuje na -I stopniu utlenienia (posadają jon O22-). Mają działanie silnie utleniające i są związkami nietrwałymi:   Woda ulteniona: 3% roztwór nadtlenku wodoru w wodzie […]

Zastosowanie elektrolizy

Elektroliza znalazła zastosowanie przede wszystkim do otrzymywania pewnych związków (jak NaOH) oraz do oczyszczania metali. Omówimy poniżej kilka podstawowych zastosowań:-) Otrzymywanie NaOH. Stosowane się przede wszystkim dwie metody. Metoda przeponowa polega na elektrolizie solanki (solanka […]

Układ okresowy – tablica Mendelejewa czy Wernera?

Jeśli myślisz o Tablicy Mendelejewa to… mam niespodziankę. Otóż OBECNIE UŻYWANY UKŁAD OKRESOWY TO TABLICA WERNERA. Słyszałeś o tym nazwisku? Jeśli miałeś porządnego, drobiazgowego nauczyciela chemii – na pewno tak. Niestety spora część nauczycieli nie […]

Różnorodność budowy jąder atomowych – co to są izotopy, izotony, izobary

Jądra atomów, jak wiesz, składają się z protonów i neutronów. Liczba protonów jest charakterystyczna dla danego pierwiastka – oznacza to, że każdy pierwiastek ma stałą, określoną liczbę protonów. Jeśli natkniesz się na przykład dwóch jąder […]

Reguła przekory Le Chatelier’a i Brauna

Reguła przekory Le Chatelier’a i Brauna określa zachowanie układu wytrąconego ze stanu równowagi. Nazywa się regułą przekory, bo układ zawsze robi Ci na przekór. Jak mu zabierzesz jakiś składnik – to on tak będzie zmienał […]

Reakcje jonowe

Na czym polegają reakcje jonowe? Reakcje jonowe to takie, które przebiegają w roztworach wodnych pomiędzy jonami i atomami lub cząsteczkami: reakcje strąceniowe BaCl2 + Na2SO4 → BaSO4 + 2NaCl zapis jonowy: Ba2+ + 2Cl– + 2Na+ […]

Promieniotwórczość pierwiastków

Niektóre jądra są nietrwałe. Mówi się także, że są zbyt ciężkie. Ma to swoje uzasadnienie – w tych jądrach jest duża przewaga neutronów w stosunku do protonów co czasem doprowadza do rozpadu takiego jądra na […]

Promieniotwórczość – jak jest niebezpieczna i jak niewiele o niej większość z nas wie? Polon-210 w akcji

Wiemy doskonale o tym, że promieniowanie w dużej dawce może być niebezpieczne. Wiemy też, że wykorzystuje się ją jako broń (choć na szczęście bardziej w celu postraszenia niż użycia). Jednak pociski atomowe to nie jedyne […]

Pasywacja metali

Pasywację można określić jako uodparnianie się metalu na działanie kwasu utleniającego (lub innego utleniającego czynnika). Polega na tym, że wierzchnia warstwa atomów ulega reakcji – tworzy się cienka warstewka związku, który dalej nie ulega już […]

Pamięć doskonała

Był taki człowiek, który inspirował badaczy, zadziwiał naukowców, fascynował otoczenie. Krąży o nim wiele anegdot. Niektóre historie z jego życia do tej pory zadziwiają i rozśmieszają – bowiem zdolności tego człowieka przysparzały mu czasem także […]

Określanie stopni utlenienia na podstawie konfiguracji elektronowej

Jak określić najwyższy i najniższy stopień utlenienia pierwiastka, mając jedynie jego konfigurację elektronową? Wykonamy razem krok po kroku określanie stopni utlenienia dla atomów siarki. Krok 1 -Określ pierwiastek jeśli chcesz, lub tego potrzebujesz, zsumuj wszystkie […]